3.24 Intermezzo 5: Die Lavakeller
Ongeveer 30.000 jaar geleden barstte er een vulkaan uit in de Eifel. Twee enorme lavastromen van zo'n 30 meter dik bedekten flinke delen van het omringende land. De lava koelde af en werd in de volgende 30.000 jaar bedekt door een 20 meter dikke laag zand, humus, puin enz. Lava aan de oppervlakte koelt snel af en stolt dan meestal in de vorm van basaltpilaren, 5-, 6- of 7- hoekige zuilen. Zie ook afb. 5 van 3.08 Wonderen der natuur (Giant's Causeway). Ook vind je hier meer informatie over basalt.
Meestal zijn de pilaren niet erg dik, maar die in Mendig zijn heel fors in doorsnee. Een plak uit zo'n zuil is daardoor zeer geschikt om een molensteen van te maken. Vanaf de middeleeuwen tot in de 19e eeuw werden molenstenen van Mendig-basalt dan ook over de hele wereld geëxporteerd.
Om bij het basalt te komen moest eerst een schacht in de 20 meter dikke bodembedekking gegraven worden. Zoals ook al beschreven bij de kopermijn (zie 2.08) waren mijnwerkers vooral kinderen en dit klusje werd daarom toevertrouwd aan meisjes vanaf 8 jaar(!).
Bij het basalt aangekomen mochten de jongens aan de slag. Natuurlijk niet met motor-aangedreven zagen, maar met metalen hamers. Je kunt je nauwelijks voorstellen hoeveel werk het moet zijn geweest om één enkele molensteen uit te hakken. En dat geeft ook een idee van de waarde van zo'n steen.
Afb. 1: Molenstenen uit Mendig. Het linkerexemplaar was te zien op 3 wereldtentoonstellingen.
En dan hebben we het over één steen, dus een plak van één pilaar. Wat men heeft weggehaald in die honderden jaren is eveneens ongelofelijk. Want uiteindelijk is er een grottenstelsel ontstaan van 390 voetbalvelden!!! Een klein deel daarvan is voor het publiek toegankelijk, uiteraard onder begeleiding.
Beneden is het koud (6-9 °C) en enorm vochtig. Een helm is verplicht en als je niet meer aan hebt dan een t-shirtje, dan kun je een jas lenen.
Ben je goed ter been, dan ga je via de trap (150 treden) en anders kun je met de lift.
Afb. 2: De helm is verplicht, de jas optioneel.
Beneden kom je in een indrukwekkende zaal met een plafond van bijna 30 meter hoog. Het is overal nat en glibberig, want de toplaag is niet waterdicht en tussen de basaltzuilen zitten kieren. Er druppelt steeds water naar beneden, volgens de gids is dit de regen van 2 weken tevoren. De combi van regenjas en helm is dan toch wel erg fijn.
Afb. 3: Als je de trap afkomt is de zaal overweldigend. (Bron: https://www.meineeifel.de/die-lavakeller-in-mendig-sind-spannende-unterwelten/