4.03 Intermezzo 5: Die Lavakeller
Ongeveer 200.000 jaar geleden barstte de Wingertsbergvulkaan uit in de Oost-Eifel. Twee enorme lavastromen van zo'n 30 meter dik bedekten grote delen van het omringende land. De lava koelde af en werd in de loop der tijden bedekt door een 20 meter dikke laag zand, humus, puin, enz. Aan de oppervlakte koelt lava snel af en stolt dan vaak in de vorm van basaltpilaren, 5-, 6- of 7- hoekige zuilen. Zie ook afb. 5 van 3.08 Wonderen der natuur: the Giant's Causeway. Ook vind je daar meer informatie over basalt.
Meestal zijn de pilaren niet erg dik, maar die in Mendig zijn juist fors in doorsnee. Een plak uit zo'n zuil is daardoor zeer geschikt om een molensteen van te maken. Vanaf de middeleeuwen tot in de 19e eeuw werden de molenstenen van Mendig-basalt dan ook over de hele wereld geëxporteerd.
Om bij het basalt te komen moest eerst een schacht in de 20 meter dikke bodembedekking uitgehakt worden. Zoals ook al beschreven bij de kopermijn (zie 2.08) waren mijnwerkers vooral kinderen en dit klusje werd daarom toevertrouwd aan meisjes vanaf 8 jaar(!).
Bij het basalt aangekomen mochten de jongens aan de slag. Natuurlijk niet met motor-aangedreven zagen, maar met metalen hamers. Je kunt je nauwelijks voorstellen hoeveel werk het moet zijn geweest om één enkele molensteen uit te hakken. En dat geeft ook een idee wat zo'n steen destijds waard was.
Afb. 1: De gids wijst naar molenstenen uit Mendig. Het linkerexemplaar was te zien op 3 wereldtentoonstellingen.
En dan hebben we het over één molensteen, dus één plak van één pilaar. Wat men uit de grond heeft gehaald in die pakweg 500 jaar is eveneens ongelofelijk. Want uiteindelijk is er een soort grottenstelsel ontstaan ter grootte van 390 voetbalvelden!!! Probeer je dat eens voor te stellen. Een klein deel daarvan is voor het publiek toegankelijk, uiteraard onder begeleiding.
Beneden is het koud (6-9 °C) en enorm vochtig. Een helm is verplicht en als je niet meer aan hebt dan een t-shirt kun je een jas lenen.
Ben je goed ter been, dan ga je via de trap (150 treden) naar beneden en anders kun je met de lift.
Afb. 2: De helm is verplicht, de gele jas optioneel.
Beneden kom je in een indrukwekkende zaal met een plafond van13 meter hoog. Het is overal nat en glibberig, want de toplaag is niet waterdicht en tussen de basaltzuilen zitten zoals we al zagen kieren. Er druppelt doorlopend water naar beneden, volgens de gids regen van 2 weken eerder. De combi van regenjas en helm is dan toch wel erg fijn.
Afb. 3: Als je de trap afkomt is de zaal overweldigend. (Bron: https://www.meineeifel.de/die-lavakeller-in-mendig-sind-spannende-unterwelten/).
Her en der zijn grote pilaren blijven staan om het plafond te onder-steunen. Rechts een foto van dat plafond, waarbij je goed de hoekige vorm van de pilaren kunt zien. En het feit, dat er na de stolling ruimtes zitten tussen die pilaren. Als er een naar beneden zou komen helpt zo'n helmpje ook niet veel.
Afb. 4 (links): Een gang, nu met elektrische verlichting. Destijds gebeurde alles in het licht van kaarsen en fakkels. En waarschijnlijk ook regelmatig in het donker.
Afb. 5 (rechts): Plafond, overgebleven na het uithakken van de pilaren.
Toen er eenmaal grote ruimtes waren ontstaan liet de bierindustrie zijn oog er op vallen. Elektrische koeling bestond natuurlijk nog niet en de temperatuur onder de grond was ideaal om bier op te slaan. Een enkele brouwer brouwde zelfs zijn bier ondergronds.
Afb. 6 (links): Met basaltresten gebouwde ruimte om bier op te slaan. Het uithakken van de molenstenen ging gewoon door, waarbij de mijnwerkers zich het bier goed lieten smaken. Daarom werden later ruimtes gebouwd, die beter afgesloten konden worden.
Ook heden worden de 'grotten' nog gebruikt. Mocht je dat leuk vinden, dan kun je er trouwen. Hier onder een foto van de 'trouwzaal'. Toegegeven, het is niet alledaags, maar mijn voorkeur zou het niet hebben.
De ondergrondse ruimtes worden door vleermuizen gebruikt als overwinterplek. Dit, gecombineerd met de donkere en natte omgeving, maakt deze plek een ideaal decor voor griezelfilms.
Afb. 7: De 'trouwzaal'. Zie je jezelf al zitten, met een helm en een gele jas over je trouwjurk?
Afb. 8: Op het hek zit een affiche van een film, waarin vleermuizen een grote rol spelen.
Na de rondleiding beklimmen de echte helden de 150 traptreden naar de oppervlakte. Ik ben lekker met de lift gegaan...
Meer informatie over de Lavakeller vind je via de link bij afb. 3. De ingang van de Lavakeller ligt een 100 meter van de Lavadome, waar een museumpje over vulkanisme in de Eifel is ingericht. Hier koop je ook de kaartjes voor de Lavakeller. Tip: wil je beide bezoeken, begin dan met het museum.